Туркия тўқимачилик саноатининг асосий афзалликлари:
- Юқори сифатли маҳсулотлар:
– Туркия замонавий техника ва технологияларга сармоя киритади, бу эса халқаро стандартларга жавоб берадиган юқори сифатли тўқимачилик маҳсулотларини ишлаб чиқариш имконини беради.
– мамлакатда маҳсулотнинг барча эълон қилинган хусусиятларга мувофиқлигини кафолатлайдиган қатъий сифат назорати тизими мавжуд.
– турк ишлаб чиқарувчилари пахта, жун ва ипак каби юқори сифатли хом ашёлардан фойдаланадилар.
- Ишлаб чиқаришнинг паст нархи:
– Туркияда иш ҳақи бошқа Европа давлатларига қараганда паст, бу эса тўқимачилик маҳсулотларини арзон нархларда ишлаб чиқариш имконини беради.
– Туркия ҳукумати тўқимачилик корхоналарига субсидиялар ва солиқ имтиёзлари бериб, ишлаб чиқариш харажатларини янада пасайтиради.
– Туркия ривожланган инфратузилмага эга, бу эса паст логистика харажатларини таъминлайди.
- Географик жойлашув:
– Туркия Европа, Осиё ва Яқин Шарқ кесишувида жойлашган бўлиб, бу унга йирик бозорларга чиқиш имконини беради.
– мамлакат ривожланган транспорт тармоғига эга бўлиб, у бутун дунё бўйлаб мижозларга маҳсулотларни тез ва самарали этказиб бериш имконини беради.
- Асосий бозорларга яқинлиги:
– Туркия Европа, Россия ва Яқин Шарқ каби йирик тўқимачилик бозорларига яқин.
– турк ишлаб чиқарувчиларига талабнинг ўзгаришига тезда жавоб бериш ва мижозларига жорий маҳсулотларни таклиф қилиш имконини беради.
- Маҳсулотларнинг кенг ассортименти:
– Турк тўқимачилик саноати кийим-кечак, уй тўқимачилик, техник тўқимачилик ва бошқаларни ўз ичига олган кенг турдаги маҳсулотларни ишлаб чиқаради.
– турк ишлаб чиқарувчиларига турли хил мижозларнинг эҳтиёжларини қондириш имконини беради.
- Ривожланган инфратузилма:
– Туркия ривожланган инфратузилмага эга, у портлар, аэропортлар, йўллар ва омборларни ўз ичига олади.
– тўқимачилик саноатининг узлуксиз ишлашини таъминлайди ва ўз маҳсулотларини тез экспорт қилиш имконини беради.
- Малакали ишчи кучи:
– Туркияда тўқимачилик саноатида тажрибага эга бўлган кўплаб малакали ишчилар мавжуд.
– турк ишлаб чиқарувчиларига юқори сифатли маҳсулотлар ишлаб чиқариш имконини беради.
Бу омиллар натижасида Туркия тўқимачилик саноати мамлакат иқтисодиётининг энг тез ривожланаётган тармоқларидан бири ҳисобланади.
Аҳоли сони – 84,5 млн. киши,
Импорт жами ҳажми– 11,2 млрд. долл. ёки тахминан 133$ киши бошига.
Импорт қилинадиган асосий товарлар таҳлили асосида маҳаллий ишлаб чиқарувчилар Туркияга қайси турдаги маҳсулотларни экспорт қилиш ҳажмини ошириши мумкин:
1.) ип-калава (ТИФ ТН: 520513000, 520512000, 520523000) – Туркияга импорта миқдори: 0,7 млрд. долл.;
2.) нотўқима мато, фетрадан ташқари – (ТИФ ТН: 560300000) – Туркияга импорта миқдори: 0,2 млн. долл.;
3.) пахтадан эркаклар ва ўғил болалар учун шимлари ва шортиклар (ТИФ ТН: 620342) – Туркияга импорта миқдори: 0,1 млн. долл.;
4.) пахта калавадан тикилган свитерлар, пулловерлар, жемперлар ва нимчалар – (ТИФ ТН: 611020000) – Туркияга импорта миқдори: 0,1 млн. долл.
Эслатма: импорт ҳажми ва номенклатураси ҳақидаги маълумотлар 2021 йил учун oec.world платформасидан олинган.
Ҳамкорлик учун потенциал брендлар рўйхати:
Herry, Gizia, Mavi, Derimod, Oxxo, Koton, AVVA, Desa, Inci, LC Waikiki, AdL, LTB, Hatemoglu, KAYRA, Vakko, Bigg Shop, Sarar, Bueno Shoes, Lidyana, Karya, Faik Sonmez, KAFT, Sail Laker’s, Kikyrnik, Ipekyol, AltynYildiz Classics ва бошқалар.
Бугунги кунда ўзбек тўқимачилик корхоналари Туркиянинг LC Waikiki, DeFacto, Colin’s, Sela, Koton каби брендлари учун кийим-кечак тикмоқда.
Божхона тарифлари:
Ип-калава (17%), газлама (8%), трикотаж мато (27%), нотўқима мато (4,3%), техник мато (0-8%), тикув маҳсулотлари (6,3-12%) ва уй тўқимачилик маҳсулотлар (0-12%). Шунингдек, импорт вақтида ҚҚС миқдори – 18%.
Логистика
Тошкент ва Истанбул орасидаги масофа тахминан 4,7 минг км. Манзилга етиб бориш учун 3 та давлатдан транзит орқали ўтиш керак: Туркманистон, Эрон ва Арманистон. 20/40 футлик автоконтейнерни ташишнинг тахминий нархи 5 500 дан 6 000 минг долларгача, етказиб бериш муддати 10 кунгача.
Ҳаво орқали 500 кг дан ортиқ – 0,54 (евро/кг), 1 тоннадан ортиқ. – 0,47 (евро/кг). Бундан ташқари, қуйидаги тўловлар олинади: ёқилғи – 0,15 евро/кг, ҳаво йўли – 6,00 евро ва Туркия божхона органларига билдириш – 7,00 евро.



